Páči sa Vám tento príspevok ?

Zdieľajte tento obsah so svojimi priateľmi

Počet návštev

Dnes272
Včera14
Tento týždeň941
Tento mesiac1961
Všetky návštevy129442

 


Designed by:
SiteGround web hosting Joomla Templates



Modifications & repairs by:
   
Once
Vasilevič M., Marczykowska I. ( Kraków )_ Logopédia v poľskom systéme zdravotníctva a v spoločnosti
Streda, 03 Marec 2010 23:18

 

mgr Izabela Marczykowska
Táto e-mailová adresa je chránená pred spambotmi. Ak ju chcete vidieť, je potrebné aby ste mali zapnutý JavaScript.
mgr Magdalena Wasylewicz
Táto e-mailová adresa je chránená pred spambotmi. Ak ju chcete vidieť, je potrebné aby ste mali zapnutý JavaScript.
Uniwersytet Rzeszowski
Polska
 
 
Logopedia w polskim systemie opieki zdrowotnej i systemie oświatowym
 
            Opieka logopedyczna w Polsce obejmuje wszelkie działania profilaktyczne, diagnostyczne, terapeutyczne, instruktażowe oraz popularyzatorskie, zmierzające do zapobiegania, ograniczania czy usuwania zakłóceń i zaburzeń procesu porozumiewania się oraz łagodzenia ich skutków i to zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i społecznym (por. Jastrzębowska G. 1999, s.219).
System opieki logopedycznej w sposób szczególnie zauważalny organizowany jest w obszarze wpływów dwóch resortów: Zdrowia i Edukacji Narodowej, czyli, stanowi część systemu oświatowego i systemu opieki zdrowotnej. Składają się nań określone przez obowiązujące normy prawne zasady organizacji, funkcjonowania i koordynacji działania poszczególnych struktur tegoż systemu, wyznaczające zakres i poziom opieki nad rozwojem mowy dziecka:
  1. w systemie opieki zdrowotnej – opiekę roztaczają poradnie foniatryczne, gabinety specjalistyczne w przychodniach i poradniach zdrowia psychicznego, ośrodkach rehabilitacyjnych, ośrodkach wczesnej interwencji, szpitalach i klinikach
  2. w systemie oświatowym – opiekę logopedyczną organizują poradnie psychologiczno-pedagogiczne, gabinety logopedyczne przy szkołach i przedszkolach, gabinety logopedyczne przy szkołach specjalnych dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim oraz przedszkolach i szkołach dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym itp. (por Minczakiewicz E. 1998).
 
Logopeda w niepublicznej placówce służby zdrowia w Polsce.
 
     Placówki służby zdrowia w Polsce, w których przede wszystkim znajdują zatrudnienie logopedzi to specjalistyczne przychodnie zdrowia oraz szpitale (najczęściej kliniczne). W szpitalach są to oddziały rehabilitacji, neurologii, oraz przyszpitalne poradnie rehabilitacyjne, w których świadczenia logopedy mają charakter konsultacji.
Do obowiązków logopedy w pracy na oddziale należy: diagnoza i terapia logopedyczna, konsultacje na innych oddziałach (np.; wewnętrznym) oraz zalecenia bezpośredniego przełożonego do wykonania w godzinach pracy.
Logopedzi znajdują zatrudnienie również w placówkach niepublicznych. Przykładem takim jest Ośrodek Wczesnej Interwencji.
Placówka ta realizuje wielospecjalistyczne, kompleksowe świadczenia zdrowotne na rzecz dzieci w wieku 0-7 lat zagrożonych nieprawidłowym rozwojem (głównie z grupy wysokiego ryzyka ciążowo-porodowego) oraz na rzecz dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego i ich rodzin.
Do zadań Ośrodka Wczesnej Interwencji należy:
- ustalenie wielospecjalistycznej diagnozy: lekarskiej, psychologicznej, logopedycznej
- ocena sfery ruchowej dziecka (ocena rozwoju ruchowego i stanu narządu ruchu);
- opracowanie i wdrażanie szczegółowego, wielospecjalistycznego i kompleksowego programu postępowania w sferze poznawczej, ruchowej, społecznej , emocjonalnej oraz komunikowania się (w tym rozwoju mowy)
- śledzenie rozwoju dziecka poprzez ponawianie diagnozy oraz dostosowywanie programów terapeutycznych do zmieniających się potrzeb rozwojowych i zdrowotnych dziecka;
- prowadzenie indywidualnych i grupowych form usprawniania, terapii i stymulacji rozwoju dziecka;
-                 realizowanie programów wsparcia rodziny dziecka niepełnosprawnego;
-                 realizowanie programów terapeutyczno-edukacyjno-profilaktycznych dla rodzin;
-                 udzielenie rodzicom szczegółowych wskazówek co do metod i technik pielęgnacji, opieki, stymulacji rozwoju i usprawniania dziecka w warunkach domowych.
Warunkiem przyjęcia jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, w szczególności lekarzy pierwszego kontaktu, lekarzy specjalistów: rehabilitacji medycznej, neurologii, neonatologii, pediatrii.
Ze względów merytorycznych nie można założyć jednorodnego standardu opieki tj.: ilość i rodzaju poszczególnych świadczeń medycznych, ponieważ każde dziecko z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego ma inne potrzeby uzależnione od kategorii wiekowych i stopnia zaburzeń lub niepełnosprawności.
Jednostką kalkulacyjną jest osobodzień rozumiany jako pakiet świadczeń medycznych dla danego dziecka wykonanych w ciągu jednego dnia.
Wszystkie świadczenia dla jednego pacjenta prowadzone przez różnych specjalistów wchodzą w skład wczesnej, kompleksowej, skoordynowanej, wielospecjalistycznej i ciągłej pomocy, ujmowane są jako pakiet świadczeń.
 
Jednostki chorobowe stanowiące wskazania do udzielania świadczeń w OWI:
a)           zagrożenie nieprawidłowym rozwojem dzieci z grupy wysokiego ryzyka ciążowo-
porodowego,
b)          nieprawidłowy rozwój psychomotoryczny (nieharmonijne opóźnienie rozwoju
        psychoruchowego, globalne opóźnienie rozwoju psychoruchowego, upośledzenie  
        umysłowe) w przebiegu różnych jednostek chorobowych:
-                 wrodzone wady rozwojowe układu nerwowego (np. przepukliny oponowo-rdzeniowe, małogłowie, wrodzone wodogłowie);
-                 zespoły chorobowe uwarunkowane genetycznie w tym z aberracjami chromosomowymi (np. zespół Downa),
-                 choroby metaboliczne układu nerwowego,
-                 jednostki chorobowe, gdzie głównym objawem jest upośledzenie umysłowe oraz upośledzenie umysłowe bez ustalonej etiologii;
-                 jednostki chorobowe gdzie głównym objawem są trwałe dysfunkcje aparatu ruchu
-                 (np. dziecięce porażenie mózgowe, miopatie, zaniki nerwowo-mięśniowe, następstwa chorób urazowych i zapalnych OUN);
-                 zespół mikrozaburzeń czynności mózgu o ciężkim przebiegu;
-                 zaburzenia integracji sensorycznej o ciężkim przebiegu;
-                 zespoły padaczkowe;
-                 inne jednostki chorobowe wpływające na prawidłowy rozwój psychomotoryczny;
-                 wieloraka niepełnosprawność tzn. upośledzenie umysłowe ze sprzężonymi kalectwami w zakresie słuchu, wzroku, ruchu i inne
c)           nieprawidłowy rozwój psychomotoryczny bez ustalonej etiologii
d)          całościowe zaburzenia rozwoju (m.in. autyzm wczesnodziecięcy, autyzm atypowy, zespół Retta)
e)           oraz inne nie wymienione wyżej zgodne z profilem działalności ośrodka
Każde dziecko przyjmowane w Ośrodku po raz pierwszy, diagnozowane jest przez zespół specjalistów tj.: lekarza specjalistę: rehabilitacji medycznej (lekarz prowadzący), psychologa, fizjoterapeutę, logopedę. Wizyta u każdego z w/w specjalistów w czasie, której przeprowadzony jest wywiad, obserwacja kliniczna, badania specjalistyczne skutkuje diagnozą wstępną tzn. diagnozą: lekarską, psychologiczną, logopedyczną i oceną stanu ruchowego oraz wdrożeniem odpowiedniego typu terapii. W uzasadnionych przypadkach proces diagnostyczny wymaga dłuższej obserwacji i wykonania dodatkowych badań. Wówczas niezbędna jest seria wizyt zmierzających do postawienia pełnej diagnozy. Kolejne wizyty konsultacyjno –kontrolne odbywają się tylko u tych specjalistów, których pomocy wymaga dane dziecko. Najczęściej jednak są to wizyty u wszystkich wymienionych specjalistów (ze względu na specyfikę problemów rozwojowych dzieci niepełnosprawnych). Częstotliwość wizyt konsultacyjno –kontrolnych zależy od specyfiki problemów rozwojowych dziecka oraz przebiegu terapii. Częstotliwość wizyt :najczęściej 2 razy w miesiącu, najrzadziej 1 raz na trzy miesiące u każdego z wymienionych specjalistów.
 Ze względu na współistniejące problemy zdrowotne, może zaistnieć konieczność skierowania na konsultację, najczęściej:
§ neurologiczną (neurolog dziecięcy) - problemy neurologiczne dziecka (w tym dzieci
      z padaczką, dzieci z upośledzeniem umysłowym, itp.).
§ psychiatryczną - zaburzenia zachowania, zaburzenia psychotyczne, w tym autyzm
§ okulistyczną - zaburzenia widzenia
§ laryngologiczną - zaburzenia słuchu, zaburzenia mowy
§ audiologiczną - zaburzenia słuchu
§ foniatryczną - zaburzenia mowy
§ ortodontyczną - zaburzenia mowy
§ genetyczną - zespoły związane z aberracjami chromosomowymi i inne wymagające poradnictwa genetycznego
§ kardiologiczną - wady serca i układu krążenia
§ nefrologiczną - choroby dróg moczowych (pęcherz neurogenny, zaburzenia funkcji zwieraczy)
§ urologiczną - choroby dróg moczowych (pęcherz neurogenny, zaburzenia funkcji zwieraczy)
ortopedyczną - dysfunkcje narządu ruchu;
 
Kwalifikacje logopedy w OWI:
dyplomowany logopeda posiadający przeszkolenie w zakresie wczesnej diagnostyki, terapii i profilaktyki logopedycznej, posiadający podstawowe wiadomości na temat metod usprawniania małych dzieci oraz doświadczenie w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi
Zakres czynności logopedy zatrudnionego w OWI obejmuje następujące obszary:
  1. diagnostyka logopedyczna w oparciu o pełny wywiad logopedyczny, badanie testami oceniającymi rozwój mowy lub w oparciu o próby kliniczne;
  2. ustalenie wskazań terapeutycznych, w tym ćwiczeń: ortofonicznych, mowy biernej i czynnej, artykulacyjnych, usprawniających aparat artykulacyjny, oddechowych biernych i czynnych i.t.d.;
  3. ustalenie z innymi członkami zespołu indywidualnego, kompleksowego programu terapeutycznego;
  4. prowadzenie terapii logopedycznej w tym m.in.:
-          wykonywanie masażu zewnętrznego i wewnętrznego aparatu, artykulacyjnego w powiązaniu ze stosowaną u pacjenta metodą rehabilitacyjną,
-          wzmacnianie kompetencje komunikacyjnych dziecka,
-          korygowanie źle wypowiadanych dźwięków,
-          rozwijanie mowy biernej i czynnej,
-          kształtowanie słuchu fonematycznego i inne zgodne z przedmiotem działania;
  1. sprawdzanie efektów prowadzonych ćwiczeń;
  2. instruktaże dla rodziców-dotyczące technik karmienia, ćwiczeń żucia, gryzienia i odgryzania, higieny jamy ustnej, ćwiczeń dźwiękonaśladowczych i zabaw słuchowych, wykonywania masażu zewnętrznego twarzy i wewnętrznego jamy ustnej;
  3. profilaktyka logopedyczna;
  4. prowadzenie konsultacji i/lub instruktaży dla pozostałych członków zespołu terapeutycznego.
Wymiar czasu pracy logopedy w ośrodku to 40 godzin, w tym 30 bezpośrednio z pacjentem a 10 to czynności dodatkowe jak prowadzenie dokumentacji i spotkania zespołu speckjalistów.
Terapia logopedyczna dzieci przeprowadzana jest terapia wg indywidualnie opracowanego programu, uwzględniającego wszystkie problemy rozwojowe dziecka. Dziecko kierowane jest na terapię w wyniku konsultacji w zespole specjalistów.
Terapia dziecka prowadzona jest indywidualne oraz w diadzie rodzic-dziecko lub/i w małych (4-8 osobowych) grupach. (Tego rodzaju zajęcia mają charakter zajęć logorytmicznych). Ze względu na globalność zaburzeń (często ze sprzężeniami) występujących u naszych podopiecznych, taka liczebność jest optymalna. Wskazane jest, aby mała grupa była prowadzona przez 2 terapeutów. Ze względu na specjalne potrzeby dziecka niepełnosprawnego, preferowany jest model terapii indywidualnej (1x1) i taka jest najczęściej stosowana w Ośrodku.
Logopeda wykorzystuje różne metody i zróżnicowane techniki dobierając je indywidualnie do potrzeb psychofizycznych pacjenta. Czas trwania terapii, jak i częstotliwość jej stosowania są zróżnicowane, dostosowane do stanu możliwości i potrzeb dziecka. Średni czas trwania zajęć zamyka się w przedziale od 30 do 45 minut. Częstotliwość terapii: od 1x w tygodniu do 1x na 2 tygodnie. Częstotliwość wizyt konsultacyjnych: 1x w miesiący, 1x na 2, 3 miesiące. Obecnie średni czas oczekiwania na wizytę to 1 miesiąć. Zakwalifikowanie do danego sytemu uzależnione jest od indywidualnych potrzeb, możliwości dziecka i rodziny.

Wykaz świadczeń logopedy (najczęściej stosowanych):
Bl- Badanie logopedyczne, neurologopedyczne, i inne
89.04- Porada logopedyczna
93.71- Rehabilitacja mowy-terapia dysleksji
93.72- Terapia afazji i dysfazji
93.74 dyzartria i dzieci z zespołem Downa
93,75- dyslalia
93.81-terapia przez zabawę


93.82- psychoedukacja rodzin, terapia edukacyjna dziecka
93.89-rehabilitacja, inne (terapia przez karmienie, logorytmika, integracja sensoryczna, nauka schematu ciała, cwiczenia oddechowe, ćwiczenia artykulacyjne
93.21- masaż logopedyczny
93.21.03 masaż częściowy
93.21.09 masaż inne rodzaje

Wszyscy rodzice i prawni opiekunowie otrzymują w ramach terapii logopedycznej szczegółowy instruktaż dotyczący:
-                 stymulacji rozwoju mowy dziecka,
-                 prawidłowych technik karmienia,
-                 stosowania ćwiczeń korekcyjnych w przebiegu wad i defektów wymowy
-                 rozwiązywania problemów wychowawczych itp.
Prowadzenie instruktażu ma najczęściej charakter warsztatowy, zakłada aktywny udział rodziców w sytuacjach modelowych.
Współpraca profesjonalistów z rodzicami jest podstawowym warunkiem prawidłowego przebiegu terapii, a wspieranie rodziców wpływa na rozumienie przez nich potrzeb dziecka niepełnosprawnego i ich realizację.

Logopeda w zespołowym modelu pracy.
Dzięki codziennej współpracy logopedy z zespołem specjalistów postępowanie diagnostyczno-terapeutyczno-rehabilitacyjne realizowane w odniesieniu do danego dziecka jest zintegrowane. Każdego dnia odbywa się omówienie problematyki związanej z rozwojem dzieci zarówno tych diagnozowanych po raz pierwszy jak i uczestniczących w programie terapeutycznym. W omawianiu biorą udział specjaliści różnych dziedzin. Skutkuje to interdyscyplinarną diagnozą obejmującą wszystkie aspekty rozwoju dziecka oraz wdrożeniem wielospecjalistycznego, kompleksowego postępowania terapeutycznego dostosowanego do indywidualnych potrzeb Pozwala również na szybkie weryfikowanie diagnozy lub/i modyfikowanie metod terapii.

Realizacja świadczeń w ramach kompleksowego programu pozwala na:
-                 prowadzenie kompleksowej, wielodyscyplinarnej i interdyscyplinarnej terapii,
-                 stworzenie systemu możliwe największej intensywności stymulacji mózgu,
-                 umożliwienie rozwoju sfer i umiejętności, który nie jest możliwy do osiągnięcia
         w systemie świadczeń udzielanych osobno – w różnych miejscach,
-                 stosowanie zasady indywidualizacji, która nie jest prostym zróżnicowaniem liczby
         i rodzaju zajęć terapeutycznych dla poszczególnych dzieci,
-                 realizowanie programu wsparcia rodzin,
-                 prowadzenie terapii bez konieczności odrywania dziecka od środowiska rodzinnego oraz bez zmiany naturalnego rytmu dnia, co jest niezmiernie ważne w przypadku małych dzieci.
Podstawowe elementy wyposażenia gabinetu logopedycznego:
- stolik rehabilitacyjny z regulowaną wysokością i kątem nachylenia blatu,
- lustro
 - foteliki i/lub krzesła rehabilitacyjne,
 - dyktafon,
 - komputer z oprogramowaniem logopedycznym i edukacyjnym,
 - testy praksji i gnozji oralnej oraz inne testy językowe,
- zabawki i obrazki do diagnozowania poziomu rozwoju mowy,
 - gry dydaktyczne,
 - kwestionariusze do prób grafomotorycznych,
-magnetofon ,kasety słowno-muzyczne
 -..sprzęt wzmacniający
 -.stymulator logopedyczny (echokorektor, wibrator językowy ze szpatułkami)
    -.miś nauczyciel-pomoc logopedyczna i.t.d.
Wczesna interwencja w tym również interwencja logopedyczna to szansa dziecka na pokonywanie pojawiających się z różnych powodów trudności rozwojowych. Dla dzieci z poważniejszymi trudnościami w tym dla dzieci z upośledzeniem umysłowym jest szansą na zminimalizowanie ich trudności bądź na wczesne zdobycie umiejętności w obszarach komunikacji alternatywnej a przez to mieć możliwość komunikacji z otoczeniem na miarę swoich potrzeb i możliwości. Z kolei rodzicom daje szansę zrozumienia potrzeb ich dzieci, nauczenie się bądź wzmocnienie rodzicielskich kompetencji w tym zaakceptowania niepełnosprawności dziecka.

Opieka logopedyczna w Polsce w systemie oświatowym
 
Polski system opieki logopedycznej w systemie oświatowym opiera się głównie na działalności, przedszkoli, szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Podstawy prawne prowadzenia terapii wobec dzieci w okresie wczesnego dzieciństwa (0-3 roku życia) zawarte są w przepisach Ministerstwa Zdrowia. Opieka specjalistyczna dla dzieci starszych udzielana jest na wniosek rodziców lub opiekunów dziecka, nauczycieli, jak i samego dziecka
Dzieci w wieku przedszkolnym (3-6lat) podlegają opracowanemu w 1981 roku i wciąż aktualnemu programowi wychowania w przedszkolu. Zakłada on prowadzenie przez nauczycieli szerokiej działalności profilaktycznej, podejmowanie działań stymulujących rozwój mowy dziecka. Jednym z zadań przedszkola jest, korygowanie wad i nieprawidłowości mowy powstałych we wcześniejszych okresach rozwojowych, a tym samym umożliwienie wszystkim dzieciom jednakowego startu szkolnego i przygotowanie ich do nauki w szkole podstawowej. W przedszkolach przewiduje się zajęcia logopedyczne indywidualne lub pracę w małych grupach (2-5 dzieci). Nie we wszystkich jednak tego typu placówkach zatrudniony jest logopeda. W takich wypadkach rodzice mają możliwość uczęszczania na terapię logopedyczną do poradni specjalistycznych, między innymi do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zatrudnieni tam logopedzi, oprócz terapii na terenie poradni, w ramach swoich zajęć organizują także badania logopedyczne na terenie przedszkoli. Warunkiem podjęcia tego typu działania potrzebna jest pisemna zgoda rodziców. Po dokonaniu diagnozy mowy i ewentualnym stwierdzeniu nieprawidłowości zalecana jest terapia. Rodzice wraz z dziećmi mogą zgłaszać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej, nie wymagane jest żadne skierowanie. Prowadzona tam terapia jest bezpłatna i skorzystać z niej może każde dziecko. Cały, więc ciężar pomocy tej grupie dzieci spoczywa na rodzicach i poradniach, które m.in. mają obowiązek czuwać nad całością pracy logopedycznej w przedszkolach i szkołach, zapewniać im pomoc o charakterze diagnostycznym, terapeutycznym i instruktażowym. Pod względem merytorycznym wszystkie poradnie pedagogiczno-psychologiczne podlegają wojewódzkim (lokalnym) władzom oświatowym, te zaś Ministerstwu Edukacji Narodowej.
Do zadań logopedy zatrudnionego w poradniach psychologiczno-pedagogicznych należy w szczególności (Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu – z dnia 7 stycznia 2003r w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach Dziennik Ustaw Nr 11, Poz 114):
1)                przeprowadzanie badań wstępnych, w celu ustalenia stanu mowy uczniów, w tym mowy głośnej i pisma;
2)                diagnozowanie logopedyczne oraz – odpowiednio do jego wyników – organizowanie pomocy logopedycznej;
3)                prowadzenie terapii logopedycznej i indywidualnej i w grupach dzieci, u których stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju mowy głośnej i pisma;
4)                organizowanie pomocy logopedycznej dla dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu, przy ścisłej współpracy z pedagogami i nauczycielami prowadzącymi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne;
5)                organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;
6)                podejmowanie działań profilaktycznych zapobiegających powstawaniu zaburzeń komunikacji językowej, w tym współpraca z najbliższym środowiskiem ucznia;
7)                wspieranie działań wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli, wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki.
Reasumując, praca logopedy zatrudnionego w poradni psychologiczno-pedagogicznej skupiona jest na:
- diagnozie
- usuwaniu wad mowy,
- nauczaniu mowy (mówienia i rozumienia) w wypadku jej braku lub utraty ( mogą zgłaszać się także rodzice z małymi dziećmi),
- usuwaniu trudności w pisaniu i czytaniu.
Opieką logopedyczną w poradni objęte są także dzieci w wieku szkolnym, uczniowie szkół podstawowych, gimnazjum, szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół specjalnych. Większość szkół masowych i specjalnych zatrudnia logopedów. W takich przypadkach uczęszczające do tych szkół dzieci mają zapewnioną opiekę logopedyczną na terenie szkoły. Jednak brak funduszy uniemożliwia zatrudnienie większej liczby logopedów w poradniach, w szkołach i w przedszkolach. Szczególnie problem ten dotyczy środowisk wiejskich. Dzieci mieszkające na wsiach zmuszone są dojeżdżać na terapię do pobliskich miast i działających tam placówek zapewniających opiekę logopedyczną.

Literatura:
Minczakiewicz E.M.: Początki i rozwój polskiej logopedii. Kraków 1998
Gałkowski T., Jastrzębowska G.(red): Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Opole 1999 
Posledná zmena na Streda, 03 Marec 2010 23:34
 

Ďalší reklamní partneri s.r.o. LOGOPETKO a Sekcie klinická logopédia SSO 


 

Reklamný panel